بهشتی: سینمای ایران ثابت کرد که قله‌ها فتح‌شدنی هستند

به گزارش روابط عمومی و سایت دانشگاه خاتم، به مناسبت روز ملی سینما، صبح امروز شنبه ۲۱ شهریورماه مراسمی با همکاری واحد فرهنگی و دفتر روابط عمومی دانشگاه خاتم در گرامیداشت هنر هفتم در سالن آمفی تئاتر ساختمان حکیم اعظم برگزار شد.

 

در این برنامه، ابتدا کلیپی که به همت گروه هنرهای معماری و پژوهشی تهیه شده بود، به نمایش درآمد. این بخش شامل تکه‌هایی از چند مصاحبه دکتر محمود نوری؛ عضو هیئت علمی این گروه با تعدادی از نظریه‌پردازان برجسته سینمای جهان درباره نگاه جهانی به سینمای ایران بود. از جمله افرادی که بخشی از صحبت‌های آنان پخش شد، جاناتان رُزنبام؛ منتقد فیلم و روزنامه‌نگار آمریکایی بود که در این ویدئو نکاتی را درباره فیلم «خانه سیاه است» اثر فروغ فرخزاد بیان کرد. همچنین دیوید بوردول؛ نظریه‌پرداز فیلم و تاریخ‌نگار آمریکایی و همسرش کریستین تامپسون؛ مولف شناخته شده حوزه سینما که دو کتابشان با عناوین «تاریخ سینما» و «هنر سینما» هم به فارسی ترجمه و در ایران منتشر شده است، نکاتی را درباره آثار برجسته سینمای ایران، به ویژه آنها که در جشنواره‌های خارجی درخشیده‌اند، بیان کردند. دادلی اندرو؛ نظریه‌پرداز فیلم آمریکایی نیز در یکی از این مصاحبه‌ها درباره ارتباط سینمای ایران با شعر ایران و تاثیر این ارتباط بر سینمای جهان سخن گفت.

 

در برنامه نکوداشت روز ملی سینما، دکتر مسعود بنی‌اردلان؛ عضو هیئت علمی گروه هنرهای معماری و پژوهشی دانشگاه خاتم در سخنانی ضمن تقدیر از همدلی و همراهی دست‌اندرکاران برگزاری این برنامه شامل دفتر روابط عمومی، واحد فرهنگی و گروه هنرهای معماری و پژوهشی دانشگاه در برپایی این رویداد، ابراز امیدواری کرد این حمیّت و همبستگی به بقیه بخش‌های دانشکده هنر و معماری هم تسرّی پیدا کند و با مشارکت همه اعضای هیئت علمی این دانشکده بتوان کارهای ماندگاری خلق کرد.

 

وی با بیان اینکه تعداد زیادی از نظریه‌پردازان غربی درباره هنر و نیز سینمای ایران سخن گفته‌اند، ابراز امیدواری کرد از مهرماه امسال سلسله گفتارها و مصاحبه‌هایی که در این خصوص تهیه شده است، برای دانشجویان پخش شود و در ادامه گفت: مشهورترین این افراد، آندره بازن است که نکات بسیار جالبی درباره سینمای ایران بیان می‌کند. او معتقد است که نباید تنها از دریچه غرب به سینما نگاه کنیم. سینمای ایران دریچه‌ای به روی زیستن است.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه خاتم همچنین حضور مهندس محمد بهشتی؛ پژوهشگر و نظریه‌پرداز فرهنگ و هنر ایرانی و مدیرعامل اسبق بنیاد سینمایی فارابی در مراسم روز ملی سینما در دانشگاه خاتم را به فال نیک گرفت و ضمن نقل خاطراتی از دوران جوانی خود به عنوان دانشجوی رشته فلسفه و معاشرت توأمان خودش با هنر هفتم، از مهندس بهشتی به عنوان فردی آگاه و مدیری تحول‌گرا در حوزه هنر یاد کرد.

 

در ادامه مهندس محمد بهشتی؛ پژوهشگر در حوزه فرهنگ و هنر ایرانی و مدیرعامل اسبق بنیاد سینمایی فارابی و رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی در سخنانی به موفقیت‌هایی که سینمای ایران در سال‌های بعد از پیروزی انقلاب و درخشش آثار برجسته این سینما در جشنواره‌های جهانی و دلایل ریشه‌ای این موفقیت‌ها پرداخت.

 

وی در ابتدا به برداشت‌های مختلف از مفهوم واژه «استقلال» اشاره کرد و گفت: واژه استقلال، واژه مظلومی است و ما خیلی از آن استفاده می‌کنیم و در عین حال چندان حقیقتِ این واژه را تحمل نمی‌کنیم. بسیاری از ما این واژه را به این معنی به ذهن می‌آوریم که کاری به دیگران نداریم و حتی فراتر از آن، پُشتمان به دیگران است و با دیگران قهر هستیم و اینکه اگر در جهان فقط ما بودیم، برای کل جهان کفایت می‌کرد و اینکه دیگران زیادی هستند و خداوند فقط ما را می‌پسندد. اما حقیقتِ مفهوم استقلال بستگی خاصی با مفهوم قله کوه دارد؛ به این معنا که استقلال یعنی ما یک توانایی و یک گوهر داریم که اگر از قوه به فعل دربیاید، یعنی ما به قله وجودی خودمان رسیده‌ایم.

 

وی سپس با طرح این سوال که اگر استقلال به این معنی تعریف شود، چه چیزهایی مصداق آن خواهد بود؟، تلاش کرد با ذکر مثال‌هایی به آن پاسخ دهد و گفت: فکر می‌کنم قالی ایرانی یک مصداق خوب از مفهوم واژه استقلال باشد؛ در همه جای دنیا کف زمین را با یک کفپوش می‌پوشانند اما قله کفپوش‌ها، قالی ایرانی است. حتی کسانی هم که دشمن ما هستند، به این مسئله اذعان می‌کنند.

 

بهشتی در ادامه به نقل خاطراتی مربوط به دوران شکل‌گیری بنیاد سینمایی فارابی در سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی پرداخت و افزود: یادم می‌آید سال 1362 که بنیاد سینمایی فارابی تاسیس شد، سفری داشتیم به مادرید و در یکی از شب‌ها با همکار بخش بین‌الملل بنیاد، آقای علیرضا شجاع نوری درباره آینده سینمای ایران گفتگو می‌کردیم. او می‌پرسید که چه تصوری از این آینده دارم؟ گفتم ما باید به جایی برسیم که سینمای ایران در دانشگاه‌های معتبر جهان تدریس شود و در همه فستیوال‌های جهانی نماینده داشته باشد و فیلمسازان معتبر دنیا دنباله‌روی سینمای ایران باشند. و همه این تصورات در شرایطی بود که با وجود سینمایی که تحویل گرفته بودیم، مقوله سینما در میان بسیاری از بزرگان و زُعما، امر پذیرفته شده‌ای نبود و بلکه نزد بسیاری از علما، امری مذموم و بلکه حرام بود. ضمن اینکه تصور عمومی هم این بود کسی که در سینما کار می‌کند، حتماً یک مشکل اخلاقی دارد و نمی‌شود آدم سالمی باشد!

 

مدیرعامل اسبق بنیاد سینمایی فارابی ادامه داد: 10 سال بعد در سال 1372 من یک سخنرانی در دانشگاه کلمبیا داشتم و در آنجا یک خانم دانشجوی ایرانی از این می‌گفت که به سختی توانسته است موضوع رساله دکتری خود را در زمینه تاریخ تئاتر ایران کار کند چرا که (در آن زمان) منابع زیادی به زبان انگلیسی در این زمینه در دسترس نبوده است. در مورد سینمای ایران، اما می‌گفت که مسئله متفاوت است و منابع بسیاری در این خصوص در دسترسی دانشجویان است. خاطره بعدی به سال 1382 برمی‌گردد که در آن سال نمایشگاهی با عنوان 7000 سال هنر ایران را در شهرهای مختلف اروپا برگزار کردیم. از جمله این شهرها، رم بود و موزه ملی رم هم میزبان آن رویداد بود. در مصاحبه‌ای که شبکه RAI در آن نمایشگاه با من انجام داد، من دیدم که تمامی سوالات مصاحبه‌کننده حول موضوع سینمای ایران است و نه خود نمایشگاه. واقعیت این است که به عنوان رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی و مسئول آن نمایشگاه، از این موضوع یکه خوردم و به من بر خورد. اما بعداً فکر کردم که اتفاقاً این خودِ واقعیت است: چرا نباید در کنار آثار تاریخی مانند مرد پارتی و اشیاء تاریخی، سینمای ایران هم در آن نمایشگاه می‌بود؟

 

وی در توضیح بیشتر این موضوع عنوان کرد: این همان معنی دقیق واژه استقلال است. استقلال یعنی در قله بودن و سینمای ایران توانسته بود این قله را فتح کند. کسی که قله اورست را فتح می‌کند، به این معنی نیست که همیشه در قله اورست است، ممکن است فردا در صف نانوایی کنار شما ایستاده باشد، اما تفاوت او با شما در این است که ثابت کرده است قله اورست فتح‌شدنی است. این مسئله در مورد سینمای ایران هم صدق می‌کند؛ تا قبل از سال 1362 ما قله‌ای را در سینمای جهان فتح نکرده بودیم اما به تدریج این مسیر هموار شد و سینمای ایران در جهان درخشید و ثابت کرد که قله‌ها فتح‌شدنی هستند.

 

رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی درباره ویژگی‌های سینمای ایران که توانسته به چنین موفقیت‌هایی دست یابد، گفت: ویژگی سینمای ایران، شعر سینماست و برای این کار هم نیاز نیست شما تکنولوژی خاصی در اختیار داشته باشید. فرش ایرانی هم به خاطر اینکه شعرِ کفپوش است، توانسته در قله باشد. آنچه در سینمای ایران در طول 30 سال اتفاق افتاد، درس‌های بسیار زیادی برای عرصه‌های دیگر دارد به این معنا که اگر سینمای ایران توانسته قله‌ها را فتح کند، چرا مثلاً صنعت کشاورزی ما نتواند به چنین موفقیت‌هایی برسد؟ ما وقتی توانسته‌ایم با سینما، قله‌ها را فتح کنیم، حتماً می‌توانیم در صنعت هم قله‌ها را فتح کنیم.

 

در ادامه مراسم گرامیداشت روز ملی سینما در دانشگاه خاتم، با حضور مسئولان و معاونان دانشگاه از مهندس بهشتی تقدیر به عمل آمد.

 

در پایان این مراسم فیلم سینمایی «جهان با من برقص» برای حاضران اکران شد.