این رمان از روسیه‌ای می‌گوید که جنگ به‌تدریج بر آن سایه افکند و کم‌کم گرفتارش شد. زندگی مردم تمامی طبقات، تهی‌دستان و اشراف، تحت‌الشعاع این اتفاق قرار گرفت؛ اما جنگ نه‌ تنها به‌ خودی‌ خود اتفاقی ناگوار بود که این بار دشمن، فرانسه‌ای بود که بسیاری از مردم روسیه دوستش می‌داشتند، به آنجا سفر کرده و یا قصد آن را داشتند و برخی‌شان به زبان آن آشنا بودند. جنگ و صلح با صلح آغاز می‌شود، با موج جنگ اوج می‌گیرد و در صلح پایان می‌یابد. تولستوی در جنگ و صلح از نوشتن داستان زندگی خصوصی افراد به شرح و روایت جنگ‌ها و ملت‌ها می‌رسد و حرکت از سمت فرد فرد آدم‌ها به سمت گروه‌ها و تغییراتی را نشان می‌دهد که اجتماع انسان‌ها ایجاد می‌کنند. جبر و اختیار از مباحثی است که تولستوی توانسته از پس پرداختن به آنها برآید و خواننده را بر بستر روایی داستان با آنها روبرو کند. روایت تولستوی موضوع‌های مختلفی را در بطن خود جای داده و از هر حوزه‌ای که بخواهید از عشق و نفرت تا جنگ و آزادی، از خشم و انزجار تا عطوفت و مهربانی و از شکست‌ها تا پیروزی‌ها در آن یافت می‌شود و البته که تمامیت رمان در ستایش و تمجید از آزادی و صلح است و نگاه جامع نویسنده، دنیا و انسان‌ها را آمیخته‌ای از خیر و شر می‌بیند و معتقد است همه آدم‌ها نه سیاه مطلق هستند و نه سپید مطلق. او آدم‌ها را طیفی خاکستری‌رنگ می‌بیند و با همین دیدگاه هیچ‌گاه هیچ قصوری را تماماً متوجه یک نفر نمی‌داند. توانایی تولستوی در شخصیت‌پردازی‌های درست و حساب‌شده و حفظ یکپارچگی تمامی اتفاق‌ها و اشخاصی که درگیر هر ماجرا می‌شوند، نشان از تسلط او بر جریان پیش‌رو و البته بر نویسندگی است. در مجموع، این کتاب روایتگر تاریخ و مقاومت مردم روسیه در برابر حمله‌ی ارتش فرانسه به رهبری ناپلئون بناپارت است. خواندن این کتاب را به دوستداران ادبیات داستانی کلاسیک روسیه پیشنهاد می‌کنیم. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: در دل می‌گفت: عشق! عشق چیست؟ عشق مانع مرگ است. عشق زندگی است. همه‌چیز، هر آنچه درک می‌کنم فقط به آن‌سبب درک می‌کنم که عاشقم. همه‌چیز هست و فقط به آن‌سبب وجود دارد که من عشق می‌ورزم. همه‌چیز فقط با ریسمان عشق به‌هم مربوط است.