جهان امروز برای مهارت متوسط داشتن، جهان خوبی نیست

به گزارش روابط عمومی و سایت دانشگاه خاتم، برنامه روز دوم دوره DBA صنعت 4.0 (انقلاب صنعتی چهارم) فناپ کمپس، روز پنجشنبه 12 شهریورماه به میزبانی دانشگاه خاتم و با حضور شرکت کنندگان در این دوره در محل سالن کنفرانس امام رضا (ع) برگزار شد.

 

این دوره شامل 12 ماژول تخصصی در حوزه‌های کلیدی انقلاب صنعتی چهارم با ترکیبی از آموزش‌های نظری، کاربردی و بررسی پژوهش‌های موردی است که روز دوم آن به فناوری‌ها، روندها، ریسک‌ها و شکل‌دهی آینده انقلاب صنعتی چهارم، تعالی صنعت 4.0 و مدل‌های تعالی اختصاص داشت که مهندس علی زواشکیانی؛ دانش‌آموخته رشته مدیریت دارایی‌های فیزیکی از دانشگاه تورنتو کانادا و مدیر جوان منتخب مجمع جهانی اقتصاد در سال 2013 مدرس این بخش بود.

 

زواشکیانی در ابتدای این دوره با تشریح انواع مختلف قدرت و اثرات هر یک از آنها در جهان کنونی، گفت: به طور خلاصه قدرتی که با یک اجبار و نه به صورت دلخواه به سمت آن کشیده می‌شویم، قدرت سخت و قدرتی که به صورت دلبخواه به سمت آن کشیده می‌شویم، قدرت نرم است؛ نمونه شاخص قدرت نرم، فیلم‌های ‌هالیوودی هستند. به ترکیب بهینه‌ای از هر دو نوع قدرت (سخت و نرم) قدرت هوشمند یا اصطلاحاً Smart Power گفته می‌شود و معمولاً انتخاب حاکمیت‌ها همین نوع قدرت است.

 

وی افزود: هر بار که انقلابی به وقوع می‌پیوندد، فاصله بین ضعیف و غنی و قدرتمند و بی‌بهره از قدرت، زیاد می‌شود. پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که این فاصله با وقوع انقلاب صنعتی چهارم به 10 هزار برابر خواهد رسید و اثرات آن در همه حوزه‌ها قابل مشاهده است.

 

زواشکیانی در ادامه به نوع نگاه ایرانی‌ها به انقلاب‌های صنعتی اول تا سوم پرداخت و گفت: در مورد انقلاب صنعتی اول، واقعیت این است که ما اساساً متوجه این رخداد نشدیم و به اصطلاح در جریان آن نبودیم. در زمان انقلاب صنعتی دوم هم ما ابتدا سراغ فناوری رفتیم و بعداً تلاش کردیم از کمک جامعه‌شناسان و روانشناسان و متخصصین حوزه علوم انسانی استفاده کنیم. با این وجود نه در انقلاب صعنتی دوم و نه در انقلاب صنعتی سوم، ما نفهمیدیم که برای تداوم این رویکرد چه باید بکنیم. هر چند اتفاقاتی مانند جنگ و تحریم، ناخودآگاهانه سبب شدند که ما تکنولوژی را وارد و از آن استفاده کنیم.

 

مدیر جوان منتخب مجمع جهانی اقتصاد در سال 2013 در ادامه به دو مصاحبه تازه انتشار یافته یکی از ایلان ماسک و دیگری از یوال نوح هراری، صحبت‌های هراری را درباره آینده جهان موشکافانه‌تر از ماسک ارزیابی کرد و یادآور شد: صرف اینکه فردی در یک موقعیت دانشی یا تکنولوژیک حضور دارد (ایلان ماسک) لزوماً به معنای این نیست که باید حرف‌هایش را ملاک قرار داد؛ بلکه باید ذینفع بودن او را هم در نظر گرفت.

 

وی در ادامه با بیان آمارهایی از تاثیر تحولات دیجیتال در اقتصادهای بزرگ، عنوان کرد: درصد اقتصاد مرتبط با‌ های. تِک از 8 درصد در سال 1970 به حدود 40 درصد در حال حاضر رسیده است. از طرف دیگر، هزینه‌های حملات سایبری در سال 2015 حدود 3 تریلیون دلار بوده که این رقم در سال 2025 به 10.5 تریلیون دلار رسیده است. این آمارها نشان می‌دهد که ما با چه تغییر و در واقع انقلاب بزرگی روبه‌رو هستیم. اگرچه مرزهای انقلاب صنعتی سوم و چهارم آنقدرها هم شفاف نیست اما آنچه در انقلاب صنعتی چهارم برجسته‌تر است و گسترده‌تر شده است، ارتباط‌های بین ماشین - ماشین و ماشین - انسان است و این شاخصه انقلاب صنعتی چهارم است.

زواشکیانی سپس با ارائه مثال‌هایی از کاربرد هوش مصنوعی در به‌صرفه کردن و درآمدزا کردن صنایع مختلف از جمله صنعت کشاورزی به خصوص در کشوری مانند چین، گفت: بنده جزو کسانی نیستم که معتقدند ما در ایران از عرصه تحولات جهانی خیلی عقب افتاده‌ایم، بلکه اینگونه می‌اندیشم که ما به کمک تکنولوژی می‌توانیم یک جهش نیز انجام دهیم، منوط به اینکه حاکمیت و نخبگان داخل و خارج به یک استراتژی یکپارچه در زمینه رشد تکنولوژیک برسند. برای چنین جهش تکنولوژیکی، دولت می‌تواند و در واقع می‌باید در ابتدا و در گام‌های نخست، یارانه بدهد و اتفاقاً برخلاف تصور ما، این کاری است که در کشورهای پیشرفته در حال انجام است.

 

این دانش‌آموخته دانشگاه تورنتو همچنین با اشاره به چهار حوزه اصلی در حال تحول و دگرگونی شامل حرکت به سمت فُرم جدیدی از انرژی، رباتیک، دیتا و هوش مصنوعی، درباره جابه‌جایی شعل‌ها هم یادآور شد: جهان امروز برای مهارت متوسط داشتن، جهان خوبی نیست و مهارت‌ها باید در حد بسیار هوشمند باشد. مطابق برخی آمارها، در برخی از شرکت‌های بزرگ 70 درصد نیروهای شاغل که در وضعیت دانشیِ خوبی بوده‌اند، دانش و مهارت خود را ارتقاء داده‌اند و 26 درصد که کم‌سواد بوده‌اند، کمتر خودشان را ارتقاء داده‌اند. این به این معنی است که هر چه پیش می‌رویم، باسوادان باسوادتر و کم‌سوادان کم‌سوادتر می‌شوند. همچنین پیش‌بینی می‌شود 40 درصد مهارت‌های حال حاضر تا سال 2030 از رده خارج شود.

 

وی در مورد تحولات جهانی در حوزه آموزش هم گفت: دنیایی که پیش روی ماست، با دنیای کنونی از حیث آموزش بسیار متفاوت است و عمده مهارت‌هایی که ما اکنون یاد می‌گیریم، تا آن زمان از بین می‌رود و دوره‌های آموزشی طولانی‌مدت و سنگین - مانند آنچه در نظام آموزشی خودمان می‌بینیم - تبدیل به دوره‌های کوتاه‌مدت و تکرارپذیر می‌شود. برای فرزندانمان هم بهتر این است که از همان سنین پایین وارد بازار کار شوند تا اینکه سال‌های متمادی درس بخوانند و مثلاً بعد از کسب مدرک کارشناسی یا کارشناسی ارشد تازه بخواهند وارد بازار شوند. همچنین انحصار دانش روز به روز از دانشگاه‌های درجه یک در حال خارج شدن است. یکی دیگر از کارکردهای دوره‌های آموزشی، شبکه‌سازی از افرادی است که در این دوره‌ها حضور دارند. ترکیب آموزش گروهی و شبکه‌سازی و سیگنالینگ است که یک آموزش باکیفیت را فراهم می‌کند.

 

زواشکیانی ادامه داد: روند تحولات اقتصادی در دنیا در دو قرن گذشته اینگونه بوده که انگلستان که آن زمان 23 درصد سهم اقتصاد دنیا را در اختیار داشت، اکنون سهمش از اقتصاد دنیا 1.9 درصد است. اگرچه مثلاً در مورد کشوری مانند ژاپن اینگونه بوده که آن زمان 3.5 درصد اقتصاد جهانی را در اختیار داشته و الان هم تقریباً همان 3.5 درصد را در اختیار دارد.

 

مدیر جوان منتخب مجمع جهانی اقتصاد در سال 2013 همچنین عنوان کرد: انقلاب‌های صنعتی اول و دوم روی فرهنگ چندان تاثیرگذار نبودند اما انقلاب صنعتی سوم روی فرهنگ خیلی تاثیرگذار بود. در این میان، به عقیده من فرهنگ ایرانی تنها فرهنگی بوده که بیشترین تعدادی باززایی (rebirth) را داشته است و همین این اعتماد به نفس بالا را به ما داده است که همواره خواستار شرایط بهتری برای کشورمان باشیم.

 

وی اضافه کرد: در انقلاب صنعتی چهارم، دو نکته بسیار شاخص می‌شود؛ اول اینکه انسان برای اولین بار با پدیده‌ای هوشمندتر از خودش مواجه می‌شود و دوم اینکه تحولات بسیار سریع شده است؛ به گونه‌ای که تا به خودتان می‌آیید که ببینید چه تغییری رخ داده است، تغییری جدیدتر ظهور می‌کند. انقلاب صنعتی چهارم متعلق به آنهایی نیست که پیش‌بینی خوبی از آینده دارند، بلکه به آنها تعلق دارد که جرئت تغییر همان آینده را دارند.